Auralizacja dziedzictwa w VR – wystawa „Resonances of Stones: TMMSAC© at Naxos”
4 września 2025 roku na wyspie Naksos (Grecja) zakończyła się wystawa „Resonances of Stones: TMMSAC© at Naxos”, kuratorowana przez dr Bognę J. Gladden-Obidzińską, prof. Aleksandrę Łukaszewicz oraz prof. Alessandrę Montali. Ekspozycja, prezentowana w Municipal Foyer Gallery w Chora na Naksos, została zrealizowana przy wsparciu Municipality of Naxos and Lesser Cyclades i stanowiła część międzynarodowego programu artystyczno-badawczego łączącego sztukę, architekturę i technologie immersyjne.
Projekt łączył kenijską rzeźbę współczesną z rekonstrukcjami architektury greckiej w środowisku wirtualnym, tworząc przestrzeń dialogu między kulturami poprzez dźwięk, światło, zapach i performans. Cyfrową część ekspozycji przygotowano w trójwymiarowych przestrzeniach Bazeos Tower, gdzie dzięki technologii VR odwiedzający mogli doświadczać rzeźb w połączeniu z muzyką i rekonstrukcjami akustycznymi historycznych wnętrz.
Istotną rolę w projekcie odegrała warstwa muzyczna opracowana przez prof. Alessandrę Montali, która stworzyła koncepcję łączącą auralizację przestrzeni architektonicznych z kompozycjami muzycznymi inspirowanymi historią i krajobrazem dźwiękowym miejsca. Powstały cztery oryginalne kompozycje autorstwa młodych kompozytorów – Roberto Cipolliny, Gianluki Aresu, Agaty Szlązak oraz Kinyi Marangu – towarzyszące pracom kenijskich rzeźbiarzy.
Narracyjna ścieżka wystawy prowadziła przez kolejne instalacje rzeźbiarsko-dźwiękowe, m.in. prace Robina Okeyo Mbery, Petera Kenyanyi, Johna Tabule Abuya Ogao oraz Gerarda Oroo Motondiego. Jednym z elementów wydarzenia był również performans Aleksandry Łukaszewicz Pasiphae–Ariadne: Meanders of Sleep and Return, łączący działania performatywne, elementy rytuału i odniesienia do wiedzy ucieleśnionej.
Program wydarzenia uzupełniła projekcja filmu dokumentalnego „Hollowing the Rock to Fill the Gaps” – wywiadu z kenijskimi mistrzami rzeźby przeprowadzonego przez dr Bognę J. Gladden-Obidzińską. Film przybliżał kontekst powstania prac oraz historię kolekcji TMMSAC© – The Mutuma Marangu Sculpture and Art Collection.
Wystawa na Naksos stworzyła przestrzeń transkontynentalnego dialogu między Afryką i Europą, łącząc sztukę, badania humanistyczne i technologie immersyjne. Projekt był rozwijany w ramach międzynarodowej współpracy badawczej związanej z programem CAPHE – Communities and Artistic Participation in Hybrid Environments.