Pierwsze Międzynarodowe Biennale Sztuki AI Creative Dialogue and Education with AI, zrealizowane w Krakowie i zakończone 20 marca 2026 roku, zgromadziło artystów, badaczy i edukatorów w ramach intensywnego, dwutygodniowego programu wymiany interdyscyplinarnej. Program Biennale obejmował wystawy, konferencje, warsztaty, performanse oraz debatę publiczną, tworząc przestrzeń do refleksji nad rolą sztucznej inteligencji we współczesnej kulturze — sytuowanej między fascynacją a krytyką, obietnicą technologiczną a niepewnością etyczną.

Jednym z kluczowych wniosków płynących z prezentowanych perspektyw artystycznych i teoretycznych jest to, że AI nie może być już rozumiana wyłącznie jako narzędzie. Coraz częściej funkcjonuje jako medium, współpracownik, a nawet współautor, co prowadzi do konieczności ponownego przemyślenia takich kategorii jak autorstwo, sprawczość, percepcja czy warunki ludzkiej kreatywności.

PTE w projekcie CAPHE
Polskie Towarzystwo Estetyczne, jako partner projektu CAPHE (Communities and Artistic Participation in Hybrid Environments), aktywnie współtworzyło międzynarodowy dialog poprzez szereg powiązanych działań łączących badania artystyczne, edukację oraz zaangażowanie publiczne.

Wystawa „[Nie]świadome algorytmy”
Centralnym elementem programu była wystawa „[Nie]świadome algorytmy”, współkuratorowana przez Aleksandrę Łukaszewicz (PTE) oraz Patrycję Maksylewicz (Wydział Intermediów, ASP w Krakowie). Ekspozycja badała artystyczne strategie pracy z procesami algorytmicznymi oraz przesuwające się granice między ludzkim a maszynowym poznaniem.
Wystawa zapraszała odbiorców do refleksji nad tym, w jaki sposób doświadczenie współczesności jest współkształtowane przez systemy obliczeniowe, a towarzyszący jej program performansów i spotkań z artystami rozszerzał ją w dynamiczną przestrzeń dyskursywną.

Udział konferencyjny
W ramach konferencji Creative Dialogue and Education with AI Joanna Szczepanik (PTE) zaprezentowała referat poświęcony krytycznym praktykom artystycznym wobec władzy algorytmicznej oraz wyobrażeniom demokracji kształtowanym przez AI.
Wystąpienie podkreślało rolę sztuki jako narzędzia nie tylko analizy systemów technologicznych, lecz także refleksji nad ich konsekwencjami politycznymi i epistemologicznymi.

Warsztat i instalacja VECT-AI
Istotnym komponentem programu CAPHE był międzynarodowy warsztat „Pęknięcia sensu: wideopoezja w dobie AI”, rozwijany przez kolektyw badawczo-artystyczny VECT-AI, powołany w ramach działań PTE_CAPHE (Aleksandra Łukaszewicz, Joanna Szczepanik, Justyna Gorzkowicz, Jarosław Solecki).
Uczestnicy, pracując z wideopoezją, VR i narzędziami AI, analizowali sposoby, w jakie systemy sztucznej inteligencji symulują rozumienie, oraz badali możliwości wzmacniania krytycznego myślenia w środowiskach technologicznie zapośredniczonych.
Efektem warsztatu była kolektywna instalacja prezentowana w dniach 12–15 marca 2026:
„Obowiązki własnej ręki wciągniętej ( ) do środka / The Duties of One’s Own Hand Drawn ( ) Inward”, stanowiąca przestrzenną i poetycką refleksję nad ucieleśnieniem, sprawczością i poznaniem skierowanym do wewnątrz w kontekście technologii czwartej rewolucji przemysłowej.

Kontynuacja działań i wpływ
Rezultaty projektu zostały rozwinięte w formie scenariusza edukacyjnego „Pęknięcia sensu. Krytyczna praca z AI w edukacji artystycznej”, który został opublikowany na platformie Zenodo i jest dostępny tutaj: https://zenodo.org/records/19220100 . 

Działanie to wpisuje się w szersze cele CAPHE, koncentrujące się na rozwijaniu kompetencji medialnych i materialnych w edukacji online i środowiskach wirtualnych.

Tematyka Biennale znalazła szeroki oddźwięk w debacie publicznej, podkreślając rosnącą potrzebę krytycznego i interdyscyplinarnego podejścia do sztucznej inteligencji — rozumianej nie tylko jako technologia, lecz jako czynnik przekształcający percepcję, wiedzę i wyobraźnię społeczną.

Sztuka wobec relacji człowiek–AI
Biennale pokazało wyraźnie znaczenie sztuki jako przestrzeni negocjowania relacji między człowiekiem a sztuczną inteligencją — sytuowanej między fascynacją technologiczną a refleksją krytyczną.

Działania Polskie Towarzystwo Estetyczne w ramach CAPHE kontynuują eksplorację tego pola — na styku sztuki, badań i partycypacji w środowiskach hybrydowych.