Doświadczenie estetyczne w czasach Czwartej Rewolucji Przemysłowej
cykl seminarium Polskiego Towarzystwa Estetycznego
rok akademicki 2023/2024
W roku akademickim 2023/2024 PTE zrealizowało cykl hybrydowych seminariów w ramach międzynarodowego projektu CAPHE. Seminaria odbywały w różnych miastach w Polsce: Lublinie, Warszawie, Łodzi, Szczecinie i Gnieźnie.
Podczas cyklu seminariów poddaliśmy refleksji estetyczne doświadczenie rewolucji cyfrowej. Pytaliśmy się, w jaki sposób doświadczamy bycia w rozszerzonej i wirtualnej rzeczywistości, w której awatary stanowią jedną z form naszego bycia w świecie społecznych relacji i w kulturze, wpływając na sposoby określania naszych tożsamości. Są to pytania łączące aktualne kwestie dotyczące rozwoju technologicznego oraz transformacji człowieka i kultury, mające swoją kontynuację w perspektywie określania siebie przez jednostkę. Estetyka jako dziedzina skupiona na poznaniu osadzonym w zmysłowości, a otwartym na reinterpretacje i zmiany, stanowi odpowiednie pole do podjęcia refleksji nad tymi zmianami, mającymi wymiar i kolektywny, i jednostkowy.
Przemiany zmysłowości, form doświadczenia estetycznego, wartości estetycznych, które zachodzą w aktualnie trwającej Czwartej Rewolucji Przemysłowej mają istotne znaczenia dla sposobów funkcjonowania (post)człowieka w kulturze i technologii. Na podstawie takiego rozpoznania podjęliśmy szeroko zakrojoną dyskusję nad transformacjami doświadczenia estetycznego zarówno w odniesieniu do sztuki, jak też rzeczywistości pozaartystycznej (przestrzeni miejskiej, środowiska codziennego życia, itp.), która następuje w wyniku ekspansji cyfrowych technologii i sieci we wszystkich obszarach życia człowieka.
Plan cyklu seminarium:
Lublin, Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie, sala nr 4 (sala rady Wydziału) na Wydziale Filozofii Socjologii UMCS
Tytuł: Początki przemian doświadczenia estetycznego sztuki na przełomie XX i XXI wieku
Termin: 12 stycznia 2024
Prowadząca: Liliana Kozak
Warszawa
Tytuł: Doświadczenie realności metawersów w kontekście pojęcia mimesis: rekwizyt, matryca czy przystosowanie umysłu?
Termin: 9 lutego 2024
Prowadząca: dr Bogna Gladden-Obidzińska
Łódź, Uniwersytet Łódzki
Tytuł: Wirtualizacja street artu i jej estetyczne konsekwencje
Termin: 8 marca 2024
Prowadząca: dr hab. prof. UŁ Agnieszka Gralińska-Taborek
Szczecin, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny
Tytuł: Doświadczenie estetyczne w dobie Czwartej Rewolucji Przemysłowej a lęk technologiczny
Termin: 12 kwietnia 2024
Prowadząca: dr Joanna Szczepanik
Gniezno, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Kultury Europejskiej
Tytuł: Estetyczne aspekty sztucznej inteligencji a przeobrażenia współczesnej praktyki artystycznej
Termin: 10 maja 2024
Prowadząca: dr Sylwia Szykowna
Forma techniczna seminarium:
Seminaria będą się odbywać w na żywo w różnych ośrodkach akademickich a także w przestrzeni wirtualnej na platformie spatial.io we współpracy z Sideyem Myoo.
Plan cyklu seminarium:
Liliana Kozak – 12 stycznia 2024
Początki przemian doświadczenia estetycznego sztuki na przełomie XX i XXI wieku
Rewolucja naukowo-techniczna, która zaczęła się w latach 50. XX, wzmocniła relację wzajemnego wpływu sztuki i nauki. Doświadczenie estetyczne sztuki wykorzystującej technologię to doświadczenie obecnego czasu, intensywnej przemiany, oraz świadomość tego, że obecna postać sztuki ma wpływ na to, w którą stronę ta przemiana będzie się kierować. Z tego względu podczas seminarium została podjęta refleksja nad przemianami doświadczenia estetycznego na przełomie XX i XXI wieku w znacznej mierze warunkowanego rozwojem technologii.
Dr Bogna Gladden- Obidzińska – 9 lutego 2023
Doświadczenie realności metawersów w kontekście pojęcia mimesis: rekwizyt, matryca czy przystosowanie umysłu?
Wychodząc od klasycznych koncepcji mimesis jako: imitacji, podróbki, namiastki (Platon), konwencji twórczej (Arystoteles), ukulturowienia (Horacy), wtajemniczenia (artyści z kręgu Ficina), uwrażliwienia estetycznego (Pater) i reprodukcji (Benjamin), podczas seminarium zastanowiliśmy się wspólnie nad interpretacją doświadczeń realności przestrzeni metawersowych w kontekście trzech współczesnych koncepcji mimesis jako:
– fikcji, make-believe, rekwizytorium Kendalla Waltona,
– matrycy technologicznej i artystycznej Michała Ostrowickiego,
– teorii plastyczności (w tym neuroplastyczności) Catherine Malabau.
Dr hab. prof. UŁ Agnieszka Gralińska-Taborek – 8 marca 2024
Wirtualizacja street artu i jej estetyczne konsekwencje
Podczas seminarium poświęconego wirtualizacji street artu zostały rozważone różne aspekty tego procesu, związane z mediami społecznościowymi (Instagram), kolekcjami fotografii, wirtualnymi przewodnikami szlakami street artu, videomappingiem i wirtualizacją muzeum. Tematem przewodnim były różnice pomiędzy bezpośrednim doświadczeniem sztuki w przestrzeni publicznej a doświadczeniem zapośredniczonym przez elektroniczne medium.
Dr Joanna Szczepanik – 12 kwietnia 2024
Doświadczenie estetyczne w dobie Czwartej Rewolucji Przemysłowej a lęk technologiczny
Wszechogarniająca, coraz gęstsza sieć coraz bardziej zaawansowanych technologii może budzić niepokój i chęć zminimalizowania jej wpływu na życie jednostkowe i społeczne, a nawet podjęcie decyzji o wycofaniu się z uczestnictwa w kulturze cyfrowej. Lęk technologiczny w różnych odsłonach jest nieodłączną częścią Czwartej Rewolucji Przemysłowej. Z tego względu podczas seminarium szukaliśmy odpowiedzi na Pytania, w jakim stopniu i w jakiej formie doświadczenie estetyczne jest aktualnie zapośredniczane przez lęk technologiczny?
Dr Sylwia Szykowna – 10 maja 2024
Estetyczne aspekty sztucznej inteligencji a przeobrażenia współczesnej praktyki artystycznej
Ostatnia dekada sukcesów w rozwoju AI zwieńczona popularnością Chatu GPT-4 wymusza na nas, tak jak działo się za czasów kariery Turinga, potrzebę przemyślenia zarówno dotychczasowych dokonań, jak również spojrzenie w przyszłość rozwoju technologii sztucznej inteligencji. Toczące się dyskusje wokół konsekwencji obecności AI w polu sztuki wydają się równie zaciekłe, co nieprzemyślane, a przez to mało precyzyjne i wymagające pogłębionej refleksji, która została podjęta podczas seminarium.